ถอดรหัสผลกระทบสงคราม US-Iran ต่อการจัดซื้อและการนำเข้าของไทย

ถอดรหัสผลกระทบสงคราม US-Iran ต่อการจัดซื้อและการนำเข้าของไทย

รายงานพิเศษประจำสัปดาห์ | 9 มีนาคม 2026 Thailand Supply Chain Intelligence
Featured by: PSCMT & ZUPPORTS

บทสรุปผู้บริหาร

การโจมตีทางทหารของสหรัฐฯ-อิสราเอลต่ออิหร่านที่เริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 28 ก.พ. 2026 ได้ก่อให้เกิดการหยุดชะงักของ Supply Chain ที่รุนแรงที่สุดนับตั้งแต่ยุควิกฤต COVID-19 อิหร่านตอบโต้ด้วยการโจมตีประเทศเพื่อนบ้านในอ่าวเปอร์เซียและปิดช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งเป็นเส้นทางน้ำที่รองรับน้ำมัน 20% ของโลกและ LNG 1 ใน 5 ของโลก

สำหรับประเทศไทยซึ่งนำเข้าน้ำมันดิบส่วนใหญ่จากตะวันออกกลาง และพึ่งพาการนำเข้า LNG จากกาตาร์ถึง 28% วิกฤตนี้ถือเป็นความท้าทายด้านการจัดซื้อที่เร่งด่วนและมีนัยสำคัญต่อการดำรงอยู่ของธุรกิจ รายงานฉบับนี้วิเคราะห์ผลกระทบเป็นลูกโซ่ และนำเสนอกลยุทธ์การบริหารความเสี่ยงที่นำไปปฏิบัติได้จริงสำหรับผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดซื้อและการนำเข้าของไทย

---

1. ความขัดแย้ง: สิ่งที่เกิดขึ้น

เมื่อวันที่ 28 ก.พ. 2026 สหรัฐอเมริกาและอิสราเอลได้ร่วมกันโจมตีทางทหารต่ออิหร่าน รวมถึงการลอบสังหารผู้นำสูงสุดของอิหร่าน อิหร่านตอบโต้ด้วยการโจมตีประเทศเพื่อนบ้านในอ่าวเปอร์เซีย (UAE, ซาอุดีอาระเบีย) และเคลื่อนไหวเพื่อปิด Strait of Hormuz ซึ่งเป็นเส้นทางน้ำแคบระหว่างอิหร่านและโอมาน ที่มีน้ำมันผ่านปกติประมาณ 21 ล้านบาร์เรลต่อวัน

• สถานะปัจจุบัน: การสัญจรของเรือ (Vessel traffic) ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ลดลงเหลือระดับ ~0% (แทบจะหยุดสนิท)

• การขนส่งทางทะเล: มีเรือมากกว่า 150 ลำทอดสมออยู่นอกช่องแคบ บริษัทประกันภัยทางทะเลยกเลิกความคุ้มครองความเสี่ยงสงครามสำหรับอ่าวเปอร์เซีย

• ค่าระวางเรือน้ำมัน: อัตราเช่า VLCC (Very Large Crude Carrier) รายวันแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่ $423,736/วัน สะท้อนการปิดตัวอย่างสมบูรณ์ของจุดยุทธศาสตร์พลังงานที่สำคัญที่สุดของโลก

---

2. ผลกระทบต่อ Supply Chain โลก

2.1 ตลาดพลังงานปั่นป่วน

• น้ำมันดิบ: ราคาน้ำมันดิบ Brent พุ่งสูงแตะระดับ $114/บาร์เรล และนักวิเคราะห์คาดการณ์ว่าอาจพุ่งสูงต่อเนื่องหากการหยุดชะงักยืดเยื้อ

• ก๊าซธรรมชาติ (LNG): กาตาร์ระงับกิจกรรมที่สถานีส่งออก LNG ที่ใหญ่ที่สุดในโลกหลังถูกโดรนโจมตี ประมาณ 30% ของน้ำมัน Jet ของยุโรป และ 20% ของ LNG โลกต้องชะงักลง

2.2 วิกฤต Container Shipping

• การเบี่ยงเส้นทาง: มีเรืออย่างน้อย 750+ ลำ พร้อมสำหรับการเปลี่ยนเส้นทาง (Ready for rerouting) เพื่อหลีกเลี่ยงพื้นที่เสี่ยง โดยอ้อมไปทางแหลมกู๊ดโฮป (Cape of Good Hope)

• ระยะเวลาที่เพิ่มขึ้น: การหลีกเลี่ยงคลองสุเอซเดิม ผสมกับวิกฤตครั้งนี้ ทำให้ระยะเวลาขนส่งเอเชีย-ยุโรป (Asia-Europe) เพิ่มขึ้น 25–30 วัน

• ค่าใช้จ่ายที่พุ่งสูง: สายการเดินเรือ (Hapag-Lloyd, MSC, CMA CGM) ระงับรับจองสินค้าเข้าออกอ่าวเปอร์เซีย และเรียกเก็บค่าธรรมเนียมฉุกเฉินซ้อนทับกันหลายชั้น:

  • War Risk Surcharge: $1,500/TEU (Reefer $3,500)

  • Emergency Surcharge: $3,000/FEU

  • สิ่งนี้พลิกกลับแนวโน้มตลาดที่เคยอ่อนตัวลงอย่างรวดเร็ว

2.3 ผลกระทบต่อ Air Freight

• ความจุระวาง (Capacity) ลดลง: ทั่วโลกลดลง 22% จากการระงับบินในตะวันออกกลาง

• อัตราค่าขนส่ง (Freight Rate): พุ่งขึ้น 400% ภายใน 48 ชั่วโมงในเส้นทางที่เกี่ยวข้อง

• ความแออัด (Congestion): สินค้าถูกเปลี่ยนไป Transit ผ่านสิงคโปร์ ฮ่องกง และอิสตันบูลแทนดูไบและโดฮา ส่งผลกระทบหนักต่อสินค้าเน่าเสียได้ (Perishable), อิเล็กทรอนิกส์ และชิ้นส่วนยานยนต์

2.4 ตลาดประกันภัยและตลาดการเงิน

การยกเลิกประกันภัยทางทะเลในอ่าวเปอร์เซียทำให้ต้นทุนพุ่งระดับพันดอลลาร์ต่อตู้ ตลาดหุ้นทั่วโลก (Dow Jones, S&P 500, ตลาดเอเชีย) ปรับตัวลงสะท้อนความกังวลด้านเงินเฟ้อ

2.5 ความเสี่ยงจาก Tariff ที่ซ้ำเติม

อัตราภาษีนำเข้าสหรัฐฯ 10% อาจปรับขึ้นเป็น 15% ในต้นเดือน มี.ค. สินค้าไทยเผชิญแรงกดดันสองด้าน: ต้นทุนโลจิสติกส์/พลังงานที่สูงขึ้น และภาษีส่งออกที่อาจแพงขึ้น

---

3. ผลกระทบต่อไทย: การวิเคราะห์การจัดซื้อและการนำเข้า

3.1 ความเสี่ยงของไทย

ไทยเปราะบางที่สุดชาติหนึ่งในเอเชีย มียอดนำเข้าน้ำมันสุทธิมากที่สุดในเอเชีย (4.7% ของ GDP) ทุกๆ การขึ้นของราคาน้ำมัน 10% จะทำให้ดุลบัญชีเดินสะพัดแย่ลง 0.5% ของ GDP รัฐบาลสั่งระงับส่งออกน้ำมันดิบ/ปิโตรเลียมเพื่อกักเก็บไว้ใช้ในประเทศแล้ว

3.2 ผลกระทบด้านการจัดซื้อโดยตรง

• น้ำมันดิบและเชื้อเพลิง: ปัจจุบันประเทศไทยมีปริมาณ น้ำมันสำรองยุทธศาสตร์ 95 วัน รัฐบาลกำลังเร่งเปลี่ยนการจัดซื้อไปยังแอฟริกาตะวันตกและสหรัฐอเมริกา ซึ่งจะมีแหล่งจัดหาใหม่ได้ช่วงปลายเดือน เม.ย. เป็นอย่างเร็วที่สุด

• LNG และก๊าซธรรมชาติ: กาตาร์จัดหา LNG 28% ของไทย การหยุดชะงักส่งผลตรงต่อการผลิตไฟฟ้าและวัตถุดิบปิโตรเคมี ต้องเร่งหาจากออสเตรเลีย สหรัฐฯ และมาเลเซีย ซึ่งมีค่าขนส่งและพรีเมียมแพงกว่า

• ปิโตรเคมีและพลาสติก: นิคมฯ มาบตาพุดพึ่งพิง Feedstock จากตะวันออกกลาง ผู้ผลิตพลาสติกและสารเคมีอาจขาดแคลนวัตถุดิบภายใน 4–6 สัปดาห์

• สินค้า Container นำเข้า: สินค้าจากยุโรป (เครื่องจักร, ยา, ชิ้นส่วนรถยนต์) ล่าช้า 15–25 วันทันที

3.3 ผลกระทบทางอ้อม

• ราคาดีเซลและเบนซินในประเทศจ่อปรับขึ้น 15–25% ภายใน 2–4 สัปดาห์ กระทบต้นทุนขนส่งในประเทศ

• วัตถุดิบปิโตรเคมี (พลาสติก, บรรจุภัณฑ์) ราคาจะปรับขึ้น 20–40%

• การส่งออกของไทยไปตะวันออกกลางมูลค่า 60,000 ล้านบาทต่อปี (ข้าว, ยาง, อาหารทะเล, ชิ้นส่วนรถยนต์) เสี่ยงหยุดชะงักถึง 60%

---

4. กลยุทธ์บริหารความเสี่ยงสำหรับฝ่ายจัดซื้อไทย

• กลยุทธ์ที่ 1: การกระจายแหล่งจัดซื้อ

  • หาน้ำมันดิบจากแอฟริกาตะวันตก (ไนจีเรีย, แองโกลา) และสหรัฐฯ

  • หา Spot LNG จากออสเตรเลีย หรือมาเลเซีย

  • หา Naphtha และ Ethane จากเกาหลีใต้, ญี่ปุ่น และไต้หวัน

  • เปลี่ยนเส้นทางนำเข้าจากยุโรปเป็น Transpacific ผ่าน US West Coast หรือ Direct Call

• กลยุทธ์ที่ 2: การสร้าง Safety Stock เชิงกลยุทธ์

  • เพิ่ม Safety Stock สำหรับวัตถุดิบสำคัญจาก 2–4 สัปดาห์ เป็น 8–12 สัปดาห์

  • เร่งจัดซื้อก่อนต้นทุนและค่าระวางจะปรับขึ้น

  • ยอมจ่าย Air Freight (แม้จะแพงขึ้น 400%) สำหรับชิ้นส่วนที่มีผลสำคัญต่อสายการผลิต

• กลยุทธ์ที่ 3: การปรับโครงสร้างเส้นทางโลจิสติกส์

  • ขอยืนยันเส้นทาง Cape of Good Hope เป็นลายลักษณ์อักษรจาก Carrier

  • เปลี่ยน Hub การบินเป็น สิงคโปร์, ฮ่องกง หรืออิสตันบูล

  • ศึกษาเส้นทางรถไฟ จีน-ยุโรป เชื่อมต่อมายังแหลมฉบัง เพื่อบายพาสความเสี่ยง

• กลยุทธ์ที่ 4: การป้องกันความเสี่ยงทางการเงิน

  • Hedge ค่าเงิน ทันทีสำหรับยอดชำระ USD 3-6 เดือนล่วงหน้า

  • Hedge ราคาน้ำมัน (Fuel Hedging) ล่วงหน้าสำหรับ Q2–Q3

  • ใช้สิทธิ Force Majeure ตามความเหมาะสมในสัญญา เจรจาข้อยกเว้นประกันภัยเพิ่มเติม

• กลยุทธ์ที่ 5: การปรับด้านอุปสงค์ (Demand Shaping)

  • ลดการใช้พลังงานในโรงงาน 10-15% เลื่อนการนำเข้าเครื่องจักรที่ไม่ด่วน

  • หาสินค้าทดแทนในอาเซียน และปรับสูตรการผลิตเพื่อลดพึ่งพิงวัตถุดิบที่ขาดแคลน

  • แจ้งลูกค้าล่วงหน้าถึงความล่าช้า 2–4 สัปดาห์ เพื่อเลี่ยงค่าปรับ

• กลยุทธ์ที่ 6: Intelligence & Monitoring (War-Room)

  • ติดตามสถานะราคาน้ำมัน, ค่าระวางเรือ (SCFI), และสถานะของช่องแคบฮอร์มุซรายวันผ่านเครื่องมืออย่าง MarineTraffic

  • ติดตามประกาศจากกระทรวงพลังงานและพาณิชย์อย่างใกล้ชิด

---

5. การวางแผน Scenario

Scenario	ความน่าจะเป็น	ระยะเวลา	ราคาน้ำมัน	ผลกระทบต่อไทย
A: ยุติเร็ว (หยุดยิงใน 2 สัปดาห์)	25%	2–3 สัปดาห์	$75–80 แล้วลดลง	ปานกลาง: ชะงัก 4–6 สัปดาห์ ยังจัดการได้ด้วยน้ำมันสำรอง
B: ยืดเยื้อ (2–3 เดือน)	45%	2–3 เดือน	$90–110 ต่อเนื่อง	รุนแรง: ไทยใช้น้ำมันสำรองหมด กระทบ GDP -0.5 ถึง -1.0%
C: สงครามเต็มรูปแบบ	20%	6 เดือน+	$120–150+	วิกฤต: วิกฤตพลังงาน โรงงานหยุดผลิต เสี่ยงถดถอยรุนแรง
D: พุ่งขึ้นเร็วแล้วจบลง	10%	1–2 เดือน	พุ่งแตะ $100+ แล้วลง	ผันผวนสูง: ความวุ่นวายในการเจรจาสัญญาต้นทุน (Procurement Whiplash)

 

---

6. Timeline การดำเนินการที่สำคัญสำหรับทีมจัดซื้อไทย

---

7. บทสรุป

สงครามสหรัฐฯ-อิหร่าน ถือเป็นช็อกต่อ Supply Chain ครั้งใหญ่ที่สุดของไทยตั้งแต่เหตุน้ำท่วมปี 2554 และ COVID-19 การพึ่งพิงพลังงานตะวันออกกลางอย่างมาก ประกอบกับการเกิดวิกฤต Double Chokepoint ทั้งช่องแคบฮอร์มุซและทะเลแดง นำไปสู่วิกฤตที่ไม่เคยมีมาก่อน

ผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดซื้อไทยที่ดำเนินการอย่างเด็ดขาดภายใน 7–14 วันนี้ เพื่อกระจายแหล่งจัดซื้อ สร้าง Safety Stock ปรับเส้นทางโลจิสติกส์ และป้องกันความเสี่ยงทางการเงิน จะรักษาความได้เปรียบทางธุรกิจไว้ได้ ผู้ที่ชะล่าใจจะเผชิญความเสี่ยงต่อการหยุดผลิต กำไรหดหาย และสูญเสียความสามารถในการแข่งขันไปอีกยาวนาน

---

แหล่งข้อมูล: Kpler · Bloomberg · Al Jazeera · CNBC · Fortune · TIME · Nation Thailand · Flexport Global Logistics Update · Kuehne+Nagel · Vespucci Maritime / Lars Jensen · Freightos · Air Cargo News · FreightWaves · The National · Container-mag · Supply Chain Dive · ING Think · Dimerco · gCaptain · กระทรวงพลังงานไทย · SCFI Shanghai Shipping Exchange

Thailand Supply Chain Intelligence | PSCMT × ZUPPORTS | รายงานพิเศษประจำสัปดาห์ | 9 มีนาคม 2026

หาก ต้องการ Download รายงานฉบับเต็ม (ภาษาอังกฤษ) ได้ที่

https://forms.gle/ferWmECSVFscAfJT6

 

=========================

ติดตามข้อมูลข่าวสารงานจัดซื้อได้ที่

https://www.facebook.com/ThaiBuyer

https://pscmt.or.th/

=========================

ยกระดับการนำเข้า ส่งออกสู่ยุคดิจิทัล เหนือกว่าด้วยข้อมูลที่แม่นยำ

หยุดเสียเวลากับการเช็กสถานะจากหลายหน้าเว็บ

เปลี่ยนมาใช้ระบบที่รวบรวมกว่า 120 สายเรือไว้ในที่เดียว เพื่อการบริการลูกค้าที่ไร้รอยต่อ

✅ All shipments. One place. – จัดการทุกบุ๊คกิ้งได้ในหน้าจอเดียว

✅ Less 80% work. – ลดงานเอกสารและการติดตามงานแบบเดิมๆ

✅ 100% customer satisfaction. – มัดใจลูกค้าด้วยการแจ้งเตือน Delay แบบ Real-time

ข้อเสนอพิเศษ: รับทุนสนับสนุน มูลค่า 5,000 บาท สำหรับ Forwarder, ผู้นำเข้า, ผู้ส่งออก ที่ต้องการก้าวเป็นผู้นำด้านดิจิทัล

👉 สแกนเพื่อรับสิทธิ์และเริ่มใช้งานฟรีวันนี้

https://forms.gle/7iJnFD4E7CDbtZ936

ผู้นำเข้าส่งออก อยากใช้ AI OCR ช่วยเช็คเอกสาร B/L, SI, Invoice, Packing list

สนใจลงทะเบียน https://bit.ly/3B5yRY8